محمد يار بن عرب قطغان
115
مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )
امير غياث الدين محمد بن امير يوسف [ رازى ] تفويض فرمود . و چون هلال فرخفال شوال منظور نظر لبتشنگان ماه رمضان شد ، شاه حشمتدستگاه به عيدگاه رفته ، به اداى نماز عيد قيام نموده و در آن بلدهء فردوس مانند طرح قشلاق انداخت . و چون صيت فتح خراسان به اقطار امصار بلدان رسيد ، حكام ولايات جهت تهنيت و مبارك باد به دار السلطنهء هرات توجه نمودند . از آن جمله ، ميرزا سلطان اويس بن ميرزا سلطان محمود بن ميرزا سلطان ابو سعيد كه مشهور به خان ( 68 ب ) ميرزا بود ، از بدخشان به آستان سلطنتنشان شاهى شتافته ، از وفور عنايت آن پادشاه ذوى الاحتشام انعام و احسان بىكران حاصل فرمود . و بعد چند روز رخصت انصراف طلبيده ، شاه سلطنت نشان ايالت ممالك حصار شادمان و ختلان و بدخشان را به وى تفويض فرمود و به انعام تاج زردوزى و كمر مرصع و خلع ملمع « 1 » و اسبان راهوار « 2 » و نقود تمام عيار ، پايهء قدر و منزلتش را درافزود . 182 و در فصل بهار شاه سلطنتشعار عزم تسخير ولايت بلخ نموده ، لواى نهضت به صوب آن ولايت برافراخت . و چون ولايت ميمنه و فارياب محل نزول شاه عاليجناب گرديد و خواجه كمال الدين محمود ساغرچى را نزد سلاطين ماوراء النهر روان ساخت و قواعد عهد و پيمان در ميان آورده ، ولايت بلخ را از ايشان طلب داشت ، از كنار آب آمويه « 3 » ولايت ماوراء النهر را به ايشانان گذاشت . و سلاطين ماوراء النهر از روى ضرورت و اضطرار سخنان او را به سمع قبول شنوده ، خواجه كمال الدين محمود مقضى المرام به حدود ميمنه و فارياب كه معسكر شاه سلطنتمآب بود ، مراجعت نموده و كيفيت مهمى كه ساخته بود ، عرض نمود . آنگاه شاه سلطنت دستگاه ، ايالت ولايت بلخ و اندخود و شبرغان و جيجكتو « 4 » و ميمنه و فارياب و مرغاب و غرجستان را به بيرام « 5 » بيگ قرامانلو عنايت كرده ، لواى مراجعت به صوب مملكت قد « 6 » برافراشت .
--> ( 1 ) . س : مملع . ( 2 ) . س : هوار . ( 3 ) . س : از « ولايت بلخ را از . . . كنار آب آمويه » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 4 ) . س : « جيجكتو » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 5 ) . س : بهرام بيگ قرامانى . ( 6 ) . « ت » : قم ؛ « س » : قدم